Als zelfstandige ben je gewend om zelf je zaken te regelen. Maar wat gebeurt er met je inkomen als je door ziekte of een ongeluk maanden niet kunt werken? Je vaste lasten lopen gewoon door, terwijl je omzet stilvalt. Een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) vangt dat risico op, maar de vraag is of de maandelijkse premie opweegt tegen de geboden zekerheid. Dit artikel helpt je om die afweging te maken, zonder mooie praatjes.
Wat kost een AOV gemiddeld per maand?
De premie voor een AOV is geen vast bedrag. Die hangt af van jouw leeftijd, beroep, gewenste dekking en de wachttijd die je kiest. Gemiddeld start een AOV rond de €90 bruto per maand bij een tijdelijke uitkeringsduur. Kies je voor een uitkering tot je eindleeftijd, dan ligt de premie eerder rond de €225 bruto per maand. Vergeet niet dat je deze premie mag aftrekken van de inkomstenbelasting, wat het netto bedrag lager maakt.

Ter vergelijking: in loondienst betaal je ruim 14% van je bruto salaris aan premies voor de Ziektewet en WIA. Als ondernemer met een AOV ben je vaak voordeliger uit, met gemiddeld 5 tot 10% van je bruto inkomen. Het verschil zit hem in de zichtbaarheid: als ondernemer zie je de premie direct van je rekening gaan, terwijl het in loondienst al verrekend is voordat je salaris binnenkomt.
Premievoorbeelden uit de praktijk
Om een beter beeld te krijgen, kijken we naar concrete situaties van verschillende ondernemers. De bedragen zijn reële voorbeelden, inclusief eventuele kortingen.
| Beroep | Leeftijd | Verzekerd bedrag per maand | Premie per maand |
|---|---|---|---|
| Architect (net gestart) | 28 | €1.250 | €46 |
| Webdesigner | 34 | €1.500 | €79 |
| Belastingadviseur (aanvulling op Broodfonds) | 52 | €2.000 | €83 |
| Accountant | 47 | €2.500 | €108 |
| Melkveehouder | 33 | €2.250 | €114 |
| Aannemer | 38 | €2.500 | €136 |
| IT-specialist | 39 | €4.000 | €175 |
Let op: dit zijn bruto premies. De werkelijke kosten hangen af van jouw persoonlijke keuzes en de verzekeraar.
Hoe stel je zelf de premie bij?
Je hebt meer invloed op de premie dan je denkt. De hoogte van de premie wordt bepaald door een aantal factoren die je deels zelf kunt kiezen.
- Wachttijd (eigen risicoperiode): hoe langer je zonder inkomen kunt voordat de uitkering ingaat, hoe lager de premie. Een wachttijd van een jaar kan de premie flink drukken.
- Uitkeringsduur: kies je voor een uitkering van 2 jaar of tot je pensioen? Een kortere duur betekent een lagere premie.
- Verzekerd bedrag: verzeker niet meer dan je nodig hebt. Dek alleen je vaste lasten en eventuele andere inkomsten.
- Leeftijd: hoe ouder je wordt, hoe hoger de premie. Dit is een risico-inschatting van de verzekeraar.
- Beroep: fysiek zwaar of risicovol werk leidt tot een hogere premie.
Kortingen die het verschil maken
Verzekeraars bieden verschillende kortingen om de premie aantrekkelijker te maken. De bekendste zijn aanvangskorting en doorlopende korting. Met aanvangskorting profiteer je de eerste jaren van een flinke korting:
- 1e jaar: 50% korting
- 2e jaar: 20% korting
- 3e jaar: 10% korting
Daarnaast kun je kiezen voor doorlopende korting: 4% korting vanaf het eerste jaar, zolang de verzekering loopt. Ben je aangesloten bij een brancheorganisatie? Dan kan de korting oplopen tot 10% extra per jaar. Betaal je de premie in één keer per jaar? Dan krijg je nog eens 2% korting. Houd er rekening mee dat je eenmalig €99 afsluitkosten betaalt.
Wat gebeurt er met de premie als je arbeidsongeschikt raakt?
Een belangrijk detail: als je meer dan een jaar arbeidsongeschikt bent, verlagen veel verzekeraars de premie met het uitkeringspercentage. Ben je bijvoorbeeld 60% arbeidsongeschikt, dan betaal je 60% minder premie. Na een jaar betaal je dus nog maar 40% van de oorspronkelijke premie. Dat scheelt aanzienlijk.
Daarnaast stopt de premiebetaling in het laatste jaar van de verzekering, tenzij je een beperkte uitkeringsduur van 2 jaar hebt. In dat geval betaal je het laatste jaar wel premie.
Is een AOV verplicht of kun je nog wachten?
Op dit moment is een AOV voor zzp’ers niet verplicht. Maar dat gaat veranderen. Het kabinet werkt aan een wetsvoorstel voor een verplichte basisverzekering arbeidsongeschiktheid voor zelfstandigen (BAZ). De Tweede en Eerste Kamer moeten het voorstel nog goedkeuren, dus de precieze ingangsdatum is onduidelijk.

Wat weten we wel? De premie voor deze basisverzekering wordt 5,4% van je inkomen, met een maximum van €171 per maand. Bij een lager inkomen is de premie ook lager. Het doel is om elke zelfstandige tot de AOW-leeftijd te verzekeren, ook als je door een slechte gezondheid nu geen verzekering kunt afsluiten.
Zonder verzekering heb je ongeveer €100.000 nodig om 4 jaar te overbruggen met een inkomen op minimumloonniveau.
Dat bedrag geeft aan hoe groot het financiële risico is. De verplichte verzekering beschermt niet alleen jou, maar ook de samenleving als geheel.
Wanneer is een AOV een slimme keuze voor jouw bedrijf?
Of een AOV bij je past, hangt af van je persoonlijke situatie. Stel jezelf de volgende vragen:
- Hoe hoog zijn je vaste lasten? Kun je je huur of hypotheek betalen zonder inkomen?
- Heb je andere inkomsten? Bijvoorbeeld via een partner of spaargeld?
- Hoe groot is je financiële buffer? Hoeveel maanden kun je zonder inkomen rondkomen?
- Hoe groot is het risico in jouw beroep? Doe je fysiek zwaar werk of zit je vooral achter een bureau?
- Hoeveel risico wil je zelf dragen? Ben je bereid om een jaar zonder inkomen te zitten in ruil voor een lagere premie?
Een AOV is geen standaardoplossing. Voor een starter met lage vaste lasten en een flinke buffer kan een lange wachttijd of een lager verzekerd bedrag een goede optie zijn. Voor een ondernemer met een gezin dat afhankelijk is van zijn inkomen, is een volledige dekking vaak noodzakelijk.
Valkuilen die je moet vermijden
Een AOV afsluiten is niet zonder nadelen. De premie krijg je niet terug als je geen gebruik maakt van de verzekering. Dat voelt voor sommigen als weggegooid geld. Daarnaast stijgt de premie naarmate je ouder wordt, omdat het risico toeneemt. Ook indexatie van het verzekerde bedrag zorgt voor een jaarlijkse premiestijging tot aan de eindleeftijd.
Een andere valkuil is dat je jezelf oververzekert. Verzeker niet meer dan je nodig hebt om je vaste lasten te dekken. Een te hoge premie kan je bedrijf onnodig onder druk zetten. Kies liever voor een lagere dekking met een langere wachttijd als je dat kunt dragen.
Tot slot: een AOV is geen vervanging van een buffer. Het is een vangnet, geen vrijbrief om zonder spaargeld te ondernemen. Zorg dat je altijd een financiële reserve hebt voor de eerste maanden van arbeidsongeschiktheid, voordat de uitkering ingaat.
Neem nu een beslissing, wacht niet op de verplichte verzekering
De komst van de verplichte basisverzekering laat nog op zich wachten. Tot die tijd bepaal je zelf of en hoe je je verzekert. Wachten tot de wet er is, betekent dat je het risico loopt dat je zonder dekking zit. De rekensom is simpel: een premie van gemiddeld €100 tot €200 per maand weegt op tegen de financiële klap van maanden zonder inkomen. Vooral als je bedrijf afhankelijk is van jouw inzet.
Kijk naar je eigen situatie, reken uit wat je nodig hebt en sluit een AOV af die past bij jouw risicobereidheid en financiële mogelijkheden. Dat is geen overbodige luxe, maar een manier om je onderneming gezond te houden, ook als het even tegenzit.
