Het STAP-budget, sinds 2022 bedoeld om werkenden en werkzoekenden te stimuleren zich om te scholen, is per eind 2023 stopgezet. Voor wie een opleiding wilde volgen met een tegemoetkoming van maximaal 1.000 euro per jaar, is dat een flinke tegenvaller. De regeling bleek in de praktijk echter niet goed te werken: veel subsidiegeld ging naar cursussen die de arbeidsmarktpositie nauwelijks verbeterden, zoals coachingscursussen of opleidingen in uiterlijke verzorging. Tegelijkertijd bleven de personeelstekorten in sectoren als zorg, onderwijs en techniek groot. Het kabinet besloot daarom te stoppen met het STAP-budget en het resterende geld anders in te zetten. Wat betekent dit concreet voor jouw scholingsmogelijkheden?
Waarom het STAP-budget niet werkte
Het idee achter het STAP-budget was simpel: iedere Nederlander tussen 18 jaar en de AOW-leeftijd kon jaarlijks 1.000 euro aanvragen voor een training, cursus of opleiding. Het UWV betaalde dat bedrag direct aan de opleider. In 2022 kregen 214.000 mensen een toekenning. Maar uit analyses van onderzoeksplatform Follow the Money en RTL Nieuws bleek dat een groot deel van het geld naar opleidingen in marketing, sales en uiterlijke verzorging ging, terwijl de grootste personeelstekorten in de zorg, techniek en het onderwijs liggen. Bovendien verhoogden sommige opleiders hun prijzen fors om meer subsidie te krijgen. Kleine opleiders zagen hun klandizie verdwijnen omdat zij niet in het register stonden. De regeling werd meermaals aangepast om misbruik tegen te gaan, maar uiteindelijk besloot het kabinet om het budget weg te bezuinigen.
Wat gebeurt er met het overgebleven geld?
Het demissionaire kabinet heeft besloten de resterende STAP-middelen van ruim 73 miljoen euro te herbestemmen. Dit geld wordt toegevoegd aan de SLIM-subsidie (Subsidieregeling Leren en Ontwikkelen in het MKB). De SLIM-subsidie is bedoeld voor werkgevers in het midden- en kleinbedrijf, niet voor individuele burgers. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid onderzoekt momenteel hoe dit bedrag de komende vier jaar kan worden ingezet voor scholing in maatschappelijk cruciale sectoren. In het eerste kwartaal van 2024 wordt meer duidelijk over de precieze invulling.
SLIM-subsidie: een alternatief voor werkgevers
De SLIM-subsidie bestaat al langer, maar krijgt door het wegvallen van het STAP-budget een prominentere rol. MKB-bedrijven kunnen per aanvraag maximaal 25.000 euro subsidie krijgen. Landbouwbedrijven maximaal 20.000 euro. De subsidie is gebaseerd op cofinanciering: kleine bedrijven krijgen 60 procent van de kosten vergoed, middelgrote bedrijven ook 60 procent (sinds 2025 is het percentage voor kleine ondernemingen verlaagd van 80 naar 60 procent). De minimale kosten voor een aanvraag zijn 5.000 euro. Bij samenwerkingsverbanden tussen minimaal twee MKB-bedrijven kan de subsidie oplopen tot 500.000 euro, met maximaal 200.000 euro per partner.
Met SLIM-subsidie kun je als werkgever bijvoorbeeld een onderzoek naar de scholingsbehoefte binnen je bedrijf financieren, een loopbaanadvies voor werknemers laten opstellen, of een online leeromgeving ontwikkelen. Sinds 2025 is de administratieve last voor subsidies onder de 25.000 euro verlicht: je hoeft geen evaluatieverslag meer in te dienen en de verplichting tot het bijhouden van een aparte administratie vervalt.
Wat kun je doen als werknemer zonder STAP-budget?
Als het STAP-budget wegvalt, zijn er nog andere manieren om scholing te financieren. Werknemers kunnen een beroep doen op het levenlanglerenkrediet, een lening van de overheid voor studiekosten. Ook bieden veel cao's een eigen scholingspotje. Daarnaast zijn er sectorale of regionale regelingen, zoals opleidings- en ontwikkelingsfondsen. En natuurlijk kun je bij je werkgever aankloppen: bij verplichte scholing moet de werkgever de kosten betalen. Vrijwillige scholing kan ook onderdeel zijn van een ontwikkelplan.
De SLIM-subsidie is niet voor individuen
Een belangrijk punt: de SLIM-subsidie is alleen aan te vragen door werkgevers, niet door individuele werknemers. Dat betekent dat je als werknemer afhankelijk bent van je werkgever om gebruik te maken van deze regeling. Als je werkgever geen scholing aanbiedt of niet wil investeren in jouw ontwikkeling, val je terug op de andere regelingen. De politiek erkent dat een leven lang ontwikkelen noodzakelijk blijft, maar het is de vraag of de huidige alternatieven voldoende zijn voor mensen die niet via hun werkgever toegang hebben tot scholingsbudget.
Kritiek op de overgang van STAP naar SLIM
Werkgeversorganisatie AWVN heeft herhaaldelijk kritiek geuit op de manier waarop het STAP-budget is ingericht. Volgens AWVN is er te weinig geld gegaan naar opleidingen in sectoren met de grootste personeelstekorten. Ook zouden vooral hogeropgeleiden gebruik hebben gemaakt van het STAP-budget, terwijl de regeling juist bedoeld was om praktisch opgeleiden te bereiken. AWVN vindt dat de subsidie vooral moet gaan naar mensen die niet al via andere kanalen (zoals de eigen werkgever) worden voorzien. De tweedeling op de arbeidsmarkt tussen goed geschoolden en mensen met kennisveroudering dreigt anders alleen maar groter te worden.
Het kabinet heeft met de herbestemming van het STAP-geld naar de SLIM-subsidie een stap gezet, maar het is de vraag of dit voldoende is. De SLIM-subsidie is gericht op werkgevers, niet op individuen. Dat betekent dat werklozen of mensen in een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt geen directe toegang hebben tot deze subsidie. Een tijdelijke regeling voor maatschappelijk cruciale sectoren kan een deel van het probleem oplossen, maar de uitwerking is nog onduidelijk.
Praktische stappen: zo bereid je je voor
Als je een opleiding wilde volgen met het STAP-budget, is het zaak om snel te schakelen. Check eerst of je werkgever een scholingsbudget heeft via de cao of een interne regeling. Vraag naar de mogelijkheden voor een loopbaanadvies of een ontwikkelplan. Als je werkgever geen budget heeft, kun je het levenlanglerenkrediet aanvragen bij DUO. Dit is een lening, geen gift, dus weeg af of de opleiding voldoende rendement oplevert. Ook zijn er regionale initiatieven, zoals scholingsfondsen van gemeenten of provincies. Houd de website van het UWV en het ministerie van SZW in de gaten voor eventuele nieuwe regelingen.
Het resterende STAP-budget van ruim 73 miljoen euro wordt toegevoegd aan de SLIM-subsidie, maar de precieze invulling voor maatschappelijk cruciale sectoren is nog onbekend.
Wat betekent dit voor de lange termijn?
Het wegvallen van het STAP-budget betekent niet dat scholing onbetaalbaar wordt, maar het maakt de toegang wel ongelijker. Werknemers bij een werkgever die investeert in ontwikkeling hebben nog steeds ruime mogelijkheden. Zelfstandigen, werklozen of mensen in flexibele arbeidsrelaties moeten vaker hun eigen portemonnee trekken. De overheid erkent dat een leven lang ontwikkelen noodzakelijk blijft, maar de uitvoering blijft achter bij de ambitie. Wie nu een opleiding overweegt, doet er goed aan om niet te wachten op een nieuwe regeling, maar zelf actief te zoeken naar financieringsmogelijkheden. De tijd dat je met een paar klikken 1.000 euro subsidie kreeg, is definitief voorbij.
