Je hoort het overal: spaargeld levert bijna niets meer op, terwijl de prijzen van boodschappen, energie en een huis alleen maar stijgen. De overheid trekt zich steeds meer terug, waardoor je zelf moet zorgen voor een extraatje voor later. Beleggen is een manier om je geld voor je te laten werken, maar het brengt ook risico’s met zich mee. Je kunt een deel van je inleg verliezen. Toch zijn er duidelijke stappen die je kunt volgen om verstandig te beginnen, zonder dat je er nachten van wakker ligt.
Hoe weet je zeker dat je klaar bent om te beleggen?
Voordat je ook maar één aandeel koopt, moet je eerst een aantal basiszaken op orde hebben. Het allerbelangrijkste is dat je een financiële buffer hebt. Dit is geld dat je direct kunt gebruiken voor onverwachte uitgaven, zoals een kapotte wasmachine of een dure rekening van de tandarts. Het Nibud heeft een handige bufferberekenaar waarmee je kunt zien welk bedrag voor jou veilig is. Beleg nooit met geld dat je binnen drie tot vijf jaar nodig hebt, bijvoorbeeld voor een nieuwe auto of de aankoop van een huis. Als de beurs net flink daalt en je moet dan je beleggingen verkopen, ben je het haasje.
Wat is jouw concrete doel?
Een duidelijk doel geeft houvast. Vraag jezelf af: waarvoor beleg ik eigenlijk? Is het voor een aanvulling op je pensioen, voor de studie van je kinderen, of voor een droomhuis over tien jaar? Hoe concreter je doel, hoe beter je kunt bepalen hoeveel risico je kunt nemen. Zonder doel wordt beleggen al snel een gok.
Hoeveel risico kun je echt aan?
Beleggen is niet zonder risico. De waarde van je beleggingen kan stijgen, maar ook dalen. Het is cruciaal dat je er niet wakker van ligt als je geld tijdelijk minder waard wordt. Waardeschommelingen horen erbij. Bedenk van tevoren hoe groot een daling voor jou acceptabel is. Kun je een daling van 10% verdragen, of raak je dan in paniek? Dit bepaalt je risicoprofiel. Overweeg ook of een alternatief, zoals extra aflossen op je hypotheek of banksparen voor je pensioen, misschien beter bij je past.
Zelf beleggen of laten beleggen: wat past bij jou?
Je hebt twee hoofdvormen: je kunt het helemaal zelf doen, of je laat het over aan een expert. Bij zelf beleggen (ook wel ‘execution only’ genoemd) zoek je zelf uit waarin je investeert en geef je zelf de opdrachten. De kosten zijn bij banken en brokers vaak lager, maar je staat er alleen voor. Bij laten beleggen (beheerd beleggen) bepaal je vooraf het risico en de regels, waarna een vermogensbeheerder de beslissingen neemt. Dit is duurder, maar je hebt er minder omkijken naar. Twijfel je? Veel banken bieden een keuzehulp om te zien wat bij jou past.
Vergelijking: zelf beleggen versus laten beleggen
| Kenmerk | Zelf beleggen | Laten beleggen (beheerd) |
|---|---|---|
| Beslissingen | Jij kiest de aandelen, obligaties of fondsen | Een expert beheert jouw portefeuille |
| Kosten | Lager (geen beheerloon, wel transactiekosten) | Hoger (percentage van je belegd vermogen) |
| Gemak | Je moet zelf onderzoek doen en orders plaatsen | Je hoeft er weinig naar om te kijken |
| Startbedrag | Vaak vanaf een klein bedrag (€10 of €100) | Vaak hoger (€2.000 of €20.000) |
| Risicobeheersing | Je moet zelf spreiden en bijsturen | De beheerder spreidt automatisch over de wereld |
Waarin kun je beleggen als beginner?
De keuze is enorm, maar voor een beginner zijn een paar producten verstandiger dan andere. De meest gebruikte zijn aandelen en obligaties. Met een aandeel koop je een stukje van een bedrijf. Gaat het goed met dat bedrijf, dan stijgt de waarde; gaat het slecht, dan daalt die. Een obligatie is een lening aan een bedrijf of overheid, waarover je meestal rente ontvangt. Obligaties hebben doorgaans een lager risico dan aandelen, maar het verwachte rendement is ook lager.
Veel beginners kiezen voor beleggingsfondsen. In zo’n fonds zitten tientallen of honderden verschillende aandelen en/of obligaties, verspreid over de hele wereld. Het voordeel is dat je met één aankoop meteen spreidt. Als het slecht gaat met het ene aandeel, wordt dat vaak rechtgetrokken door een ander aandeel in het fonds. Dit vermindert het risico aanzienlijk. Lees altijd het Essentiële-informatiedocument (Eid) van een fonds voordat je instapt.
Waar kun je het beste een beleggingsrekening openen?
Je kunt beleggen bij een bank, een broker of een vermogensbeheerder. Het belangrijkste is dat de partij duidelijke, begrijpelijke informatie geeft en dat jij je er thuis voelt. Let vooral op de kosten. Beleggingskosten gaan namelijk direct van je rendement af. Aanbieders gebruiken verschillende termen en rekenmethodes, dus vergelijk goed. Op de site van Finner kun je de kosten van verschillende brokers en vermogensbeheerders naast elkaar zetten. Kies niet alleen op basis van de laagste prijs, maar ook op basis van het aanbod en de gebruiksvriendelijkheid.
Veelgemaakte fouten bij beginnen met beleggen
De grootste fout is beginnen zonder een plan. Je koopt dan vaak op gevoel, of je raakt in paniek bij een daling. Een andere klassieker is alles in één aandeel stoppen, bijvoorbeeld omdat een vriend of een artikel op sociale media er zo enthousiast over is. Dat is pure speculatie, geen beleggen. Ook vergeten veel beginners dat ze een buffer nodig hebben. Ze beleggen al hun spaargeld en moeten dan met verlies verkopen als de wasmachine kapot gaat. Tot slot: denk niet dat je de markt kunt timen. Niemand weet of de beurs morgen stijgt of daalt. Blijf daarom consequent inleggen, bijvoorbeeld elke maand een vast bedrag.
Wat is de verstandigste eerste stap voor een beginnende belegger in Nederland?
Begin niet met losse aandelen, maar met een breed gespreid indexfonds of een beleggingsfonds dat de hele wereld volgt. Dit is de meest eenvoudige en veilige manier om kennis te maken met beleggen. Zet een vast bedrag per maand opzij, ook al is het maar €50. Zo leer je de schommelingen kennen zonder dat je er veel geld aan waagt. En vergeet niet: als je liever niet zelf wilt nadenken over aandelen, dan is beheerd beleggen een prima alternatief. Het belangrijkste is dat je een keuze maakt die past bij jouw situatie, niet bij wat een ander doet.
